HISTORIA* POLACY W AUSTRII *STATYSTYKA

 

POLACY W AUSTRII-HISTORIA, STATYSTYKA

           Polaków w Austrii spotykamy w historii często. Tędy pielgrzymowali do Rzymu. Tu przybył w 1683 r., z odsieczą oblężonemu Wiedniowi Król Jan III Sobieski. 13 razy połączyły się poprzez małżeństwa rody panujące naszych krajów. Tutaj zmarł król polski Bolesław III śmiały i uczył się św. Stanisław Kostka .

Emigracja do Austrii rozpoczęła się jednak praktycznie w okresie zaborów, głównie w drugiej połowie XIX w. Polacy osiągnęli w tym czasie znaczną pozycje w stolicy cesarstwa. Urząd kanclerza pełnili hr. Alfred Potocki i hr. Kazimierz Badeni, a przewodniczącym Izby Poselskiej Parlamentu był Franciszek Smolka. Bywali tu Chopin, Sienkiewicz, Kiepura i wielu innych sławnych polskich artystów.

W 1801r. podjęto starania o stworzenie polskiego duszpasterstwa. Od roku 1897r. mają Polacy własny Kościół Polski przy Rennweg. Od 1906r. także znany kościół na Kahlenberg i urządzona tam przez rodaków kaplica Sobieskiego jest pod opieką polskich OO Zmartwychwstańców.

W 1864 r. powstaje pierwsza organizacja polska "Ognisko" a w 1884 r. szkoła polska. W r. 1893 z inicjatywy m.in. niektórych członków "Ogniska" ukonstytuowało się Towarzystwo "Sokół". Od 1896 r. (data rejestracji) do dziś organizacja ta działa pod nazwą Polskie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół Polski" - Gniazdo 1 w Wiedniu." W 1908 r. rodacy zakupili ze swych składek budynek przy Boerhaaveg. 25 w 3-ciej dzielnicy Wiednia, który pod nazwą Dom Polski jest do dzisiaj siedzibą Polonii. Na początku wieku liczba Polaków znacznie wzrasta i osiąga w 1914 r. tylko w Wiedniu ok. 50 tys.

Po roku 1918 wielu osiadłych tu Polaków wróciło do Ojczyzny , która odzyskała niepodleglość. W Austrii nadal funkcjonowały polskie organizacje, działała szkoła i biblioteka, rozwinęło się harcerstwo, kontynuował działalność "Sokół Polski".

Druga wojna światowa zagnała pod Alpy tysiące robotników przymusowych i wieźniów obozów koncentracyjnych. W Mauthausen i jego filiach zamordowanych zostalo ponad 60 tys. obywateli polskich -blisko połowa wszystkich ofiar tego obozu. We włączonej do III Rzeszy Austrii zakazana została jakakolwiek działalność polska i używanie języka polskiego.

Rok 1945 zastał w Austrii ok. 100 tys. Polaków, większość w zachodnich strefach okupacyjnych.

Następnych kilka lat, to czas niezwykłej polskiej aktywności (kilkudziesięciu polskich księży, tysiące uczniów polskich szkół, setki harcerzy, liczne czasopisma itd). Do roku 1950 większość naszych rodaków powróciła jednak do Polski lub wyemigrowała dalej. Pod koniec lat 60-tych żyło w Austrii tylko ok. 6 tys. Polaków.

Od roku 1968 zaczeła narastać ekonomiczna i polityczna emigracja z Polski, a stan wojenny w 1981 r. zastał w Austrii ponad 30 tys. osób.

Duża liczba emigrantów, wśród których było wielu działaczy "Solidarności", trudna syuacja polityczna w Kraju i wreszcie wizyta Ojca Swiętego w 1983 r. niezwykle zaktywizowały Polonię. Powstało wiele nowych organizacji i punktów duszpasterskich na terenie całego kraju.

Obecnie żyje w Austrii co najmniej 40 tys. Polaków. Wiąkszość skupiona jest w Wiedniu i jego okolicach. Istnieją jednak też duże ośrodki w Linzu, Grazu, Wr. Neustadt, Salzburgu, Innsbrucku, Klagenfurcie czy Bregenz i wiele mniejszych w innych regionach Austrii . W Wiedniu działa Szkoła Polska (328 uczniów), a w kilkunastu szkołach austriackich naucza się języka polskiego. Działają polskie kluby, biblioteki, wideoteki, księgarnie, restauracje, sklepy i coraz więcej polskich i polsko-austriackich firm. W Austrii żyje i pracuje wielu absolwentów polskich wyższych uczelni, artystów i cała armia cenionych fachowców różnych zawodów. Jest tu blisko 300 polskich lekarzy, tyluż księży katolickich, wiele setek inżynierów, techników i pielęgniarek.

Corocznie we wrześniu organizowane są Dni Polskie i podejmowanych jest wiele ciekawych inicjatyw zbliżających oba narody.

Miejscem szczególnych spotkan Polaków pozostaje Kościół Polski przy Renweg z przyległym centrum duszpasterskim "Emaus", podobnie jak blisko 20 ośrodków duszpasterstwa we wszystkich rejonach Austrii. Tylko na Rennweg przybywa co niedzielę ok.6 tys. wiernych.

W całym kraju działa aktualnie ponad 30 organizacji polonijnych, z których znakomita wiekszość zrzeszona jest w zarejestrowanej w roku 1993 Wspólnocie Polskich Organizacji w Austrii - Forum Polonii .